Ανησυχία και αβεβαιότητα

Η ανησυχία είναι ένας τρόπος «να σκεφτόμαστε για το μέλλον»  και να προσπαθούμε να προβλέψουμε τι μπορεί να συμβεί και πως μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε.  Παρόλο που υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ανησυχίας, υπάρχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Συνήθως η ανησυχία αρχίζει με το ερώτημα: «Τι και αν;». Παραδείγματα χαρακτηριστικών τέτοιων ερωτήσεων είναι τα εξής: Τι θα συμβεί αν χάσω τη δουλειά μου; Τι θα συμβεί αν του/της πω πως νιώθω; Τι θα συμβεί αν αρρωστήσω ; . Επιπλέον, η ανησυχία αφορά το μέλλον. Ακόμη και αν σχετίζεται με κάποιο γεγονός του παρελθόντος, ανησυχούμε για τις μελλοντικές του επιπτώσεις. Για παράδειγμα, αν ανησυχείτε για έναν καβγά με τον/την φίλη σας την προηγούμενη εβδομάδα , αυτό που ίσως σας απασχολεί είναι «Τι και αν η φιλία μας δεν μπορεί να αντέξει και δεν ξαναμιλήσουμε;». Τέλος,  η ανησυχία είναι πάντα αρνητική. Όταν ανησυχούμε για πιθανά σενάρια που μπορεί να συμβούν στο μέλλον, δεν ανησυχούμε για θετικά πράγματα που μπορεί να μας συμβούν («Τι και αν πάω διακοπές και περάσω υπέροχα;! ), αλλά αντίθετα εστιάζουμε σε αρνητικά πράγματα που μπορεί να συμβούν.

Η ανησυχία δεν αφορά μόνο σκέψεις που κάνουμε για τον εαυτό μας, τους άλλους και το μέλλον, αλλά όταν γίνει υπερβολική τη βιώνουμε και στο σώμα μας , με μια σειρά σωματικών συμπτωμάτων (δυσκολία χαλάρωσης και ταραχή, μυϊκή πόνοι και ένταση, δύσπνοια, δυσκολία στον ύπνο και αίσθημα κόπωσης, προβλήματα συγκέντρωσης, κλπ.).

Η ανησυχία, όπως και το άγχος, μπορεί να είναι βοηθητικά, καθώς μας κινητοποιούν και μας βοηθούν να προετοιμαστούμε για το μέλλον και να αντιμετωπίσουμε διάφορες καταστάσεις.  Η ανησυχία γίνεται πρόβλημα όταν μας εμποδίζει να ζήσουμε την ζωή που θέλουμε και μας δυσκολεύει στην καθημερινότητά μας.

Οι αντιδράσεις των ατόμων στις διάφορες καταστάσεις  καθορίζονται από τον τρόπο που τα άτομα ερμηνεύουν αυτές. Το να αντιμετωπίζουμε απρόβλεπτες, πρωτοφανείς και αμφιλεγόμενες καταστάσεις δεν αποτελεί πρόβλημα, αυτό καθαυτό, αλλά αυτό που μας δυσκολεύει είναι η αβεβαιότητα που συνοδεύει αυτές τις καταστάσεις  και το γεγονός ότι  συνδέουμε την αβεβαιότητα με κάτι απειλητικό.

Έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχουν ορισμένες κυρίαρχες αρνητικές αντιλήψεις σχετικά με την αβεβαιότητα. Οι άνθρωποι θεωρούν ότι δεν θα έπρεπε να νιώθουν αβεβαιότητα και ότι είναι άδικο. Μάλιστα, ορισμένοι αναφέρουν ότι θα προτιμούσαν να μαθαίναν κάποια άσχημη είδηση, παρά να μην γνωρίζανε τι πρόκειται να συμβεί. Επιπλέον, έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε, πως εξ’ ορισμού, οι αβέβαιες καταστάσεις θα έχουν σίγουρα αρνητικά αποτελέσματα και πως δεν θα είμαστε ικανοί να τις αντιμετωπίσουμε (Birrell et al; 2011 Sexton and  Dugas; 2009).

Για να μειώσουμε το άγχος και την αβεβαιότητα, μπορούμε αρχικά να εστιάσουμε σε ρεαλιστικές ανησυχίες μας και πράγματα που μπορούμε να ελέγξουμε και αφορούν το παρών (πχ  να φροντίσω την υγεία μου και την διατροφή μου) και να μην εστιάζω σε υποθετικές ανησυχίες (πχ «Τι θα συμβεί αν αρρωστήσω;»). Επίσης, καθώς χαρακτηριστικό της ανησυχίας και του άγχους είναι η τάση των ατόμων να αποφεύγουν πράγματα και καταστάσεις που πυροδοτούν το άγχος, μπορείτε να προγραμματίζετε τις δραστηριότητες σας, θέτοντας μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους και να εστιάζετε στη διαδικασία και όχι στο τελικό αποτέλεσμα. Σημαντικό είναι να αντιμετωπίζετε το άγχος ως μια φυσιολογική αντίδραση σε στρεσογόνες καταστάσεις. Δώστε στον εαυτό σας το δικαίωμα να αισθάνεστε άγχος σε δύσκολές στιγμές!

Αν το άγχος σας και ανησυχία σας παραμένουν και αισθάνεστε ότι περιορίζει τις δραστηριότητες και τη διάθεση σας, ενδεχομένως να χρειάζεται να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια. Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία θεωρείτε μια από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την αντιμετώπιση τους άγχους και της ανησυχίας, σύμφωνα και με ερευνητικά δεδομένα.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *